Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

GBA | 25 June 2018

Scroll to top

Top

Yorum Yok

Sanal ve artırılmış paraya giden iş modelleri

Sanal ve artırılmış paraya giden iş modelleri

Artırılmış ve sanal gerçekliğe karşı duyulan heyecan kadar bir o kadar da kafa karışıklığı söz konusu. Sanal gerçekliğin gelecekte büyük, artırılmış gerçekliğin ise daha uzak gelecekte ondan çok daha büyük olacağını öngörmek zor değil. Fakat hâlâ bu teknoloji akımlarına dair akıllardaki tüm soru işaretleri giderilebilmiş değil.

Sanal ve artırılmış gerçekliğe dair soru işaretlerinden birisi de, teknolojilerden ne şekilde gelir elde edileceği yönünde. Eyetouch Reality ve Digi-Capital’in kurucusu Tim Merel’e göre, sanal ve artırılmış gerçeklik gelirlerinin yüzde 80’inden fazlası donanım satışları, e-ticaret satışları, reklam ve mobil veriden sağlanacak.

Platform kayması dönemlerinde iş modellerini hatasız öngörmek zor bir iştir fakat erken yapılan doğru hamleler girişimleri muazzam başarılara ulaştırabilir; tıpkı geçtiğimiz 10 yılda yaşanan mobil devrimde olduğu gibi. Sanal ve artırılmış gerçeklik; PC, web ve mobilin ardından dijital dünyanın dördüncü büyük platform kayması olma özelliğine sahip. Girişimlerin büyük devrim arifesinde planlarını yapmaları ve hazırlıksız yakalanmamaları önemli.

Şimdi sanal para çanağına elimizi daldıralım ve içinden ne çıkacağına bakalım.

Donanım

Facebook, o zamanlar ürünü geliştirilme aşamasında olan Oculus için 2 milyar dolar ödedi. Magic Leap Google ve diğerlerinden 1,4 milyar dolar yatırım aldı. Apple Metaio’yu satın aldı. Ayrıca Microsoft, HTC, Valve, Sony, Samsung şeklinde sıralanan ciddi devler de sanal ve artırılmış gerçekliğe büyük yatırımlarda bulunuyorlar.

Gelgelelim donanım işinde kazanmak zordur. Peki buna rağmen neden henüz rüşdünü ispat etmemiş bir donanım pazarına bu denli büyük ilgi gösteriliyor. Çünkü bu vizyoner firmalar geleceğe geçmişin derslerle dolu lensiyle bakıyorlar.

Apple’ı dünyanın en varlıklı firması yapan şey, yarattığı mobil donanım pazarından kazandığı gelirler. Google da mobil cihazlar için sunduğu mobil işletim sistemi ve sattığı reklamlar ile lider konumunu sürdürüyor. Facebook mobil devrimin gerçekleşmesinden çok şey öğrendi ve Oculus satın almasıyla bir sonraki platform kaymasının tam ortasında olması gerektiğini anladı. Donanım platform kaymalarında ilk cephedir ve devler de bunun farkında.

Donanım, ne pazarın liderleri ne de isyancı girişimler için gözardı edilebilecek bir seçenek değil. Donanım satışları sanal ve artırılmış gerçekliğin en kârlı iş modellerinden biri olabilir ve erken yatırımlar katlanarak geri dönebilir.

E-ticaret

Çinli e-ticaret devi Alibaba, artırılmış gerçekliğin devlerinden olacağına kesin gözüyle bakılan girişim Magic Leap’e 4,5 milyar dolar değerlemeyle 793,5 milyon dolar yatırım yaptı ve başkan yardımcısı Joe Tsai’yi girişimin yönetim kuruluna yerleştirdi. Neden Çinli bir e-ticaret şirketi, henüz hiçbir geliri bulunmayan Florida merkezli bir donanım girişimine yüzlerce milyon dolar vermek istemişti?

E-ticaret harcamalarının (mallar ve servisler, uygulama içi satın almalar hariç), önümüzdeki beş yılda sanal ve artırılmış gerçeklik üzerinden yapılan her 10 dolarlık harcamanın 2 dolarını oluşturacağı öngörülüyor. Alibaba, Amazon, Ebay ve girişimler, ürün ve servisleri yeni yollarla insanlara satabilecek. Bu değişim e-ticaret ve m-ticareti dönüştürüp, satışların artmasını da sağlayacaktır.

Reklam

Reklam uygulama ve içerik geliştiricileri için en kârlı iş modeli olabilir. Merel reklamların sanal ve artırılmış gerçeklikten kazanılacak her 10 doların 1 dolarını oluşturacağını öngörüyor. Üstelik devrim başladı. Artırılmış gerçeklik reklamları üzerine odaklanan Blippar girişimi bu yıl bir unicorn’a dönüştü ve henüz HoloLens gibi başlıklar satışa sunulmadı bile.

Sanal ve artırılmış gerçeklik, reklamların sunulması için en ideal formatlardan birisi. Dünyadaki tüm reklamların üçte biri halihazırda web ve mobil üzerinden gösteriliyor Platform kayması ile yeni gerçekliğin reklam alanında da milyarlarca dolarlık gelir fırsatları yaratması işten değil.

Mobil veri

Mobilite sanal ve artırılmış gerçekliğin yükselişinde büyük rol oynayacak. Sanal gerçeklik özelinde en büyük kırılma fiyatların değişimi ile yaşanacak. Mobil sanal gerçeklik çözümlerinin fiyatları 99 dolara kadar gerileyecek.

Mobilitenin rolü artırılmış gerçeklik için ise olmazsa olmaz. Aramalar yapamayan ve WiFi bağlantısı olmadan bulut tabanlı servislere erişemeyen cihazlar akıllı telefonları alt edemeyecek. Bu nedenle artırılmış gerçeklik cihazları gelecekte mobil veri bağlantısı ve uzun pil ömürleriyle kullanıcısına veri tükettirecek. Telekom ve GSM operatörleri de -tıpkı şu an akıllı telefon ve tabletlerde yaptıkları gibi- bu cihazların büyük kitleler tarafından kullanılması için üreticilere destek olacaklar.

Abonelik

Netflix ve Spotify gibi içerik devleri, abonelik modelinin web ve mobilde ne kadar başarılı olabileceğini kanıtladı. İçerik üreticileri ile SaaS oyuncuları şimdiden insanların görmek için aylık ödemeler yapmak isteyecekleri sanal ve artırılmış gerçeklik platformları üzerinde çalışmaya başladı. Kaliteli servis ve reklamsız deneyim bu alanda da abonelik modeli ile yüksek gelirler getirebilir fakat öte yandan daha inovatif modellerin de ortaya çıkması olası.

B2B

Microsoft, Meta, ODG ve DAQRI gibi oyuncular kurumsal çözümleriyle bugünlere gelen firmalar. Ordu, sağlık, eğitim ve inşaat gibi alanların artırılmış gerçeklik ihtiyaçları da yine bu tecrübeli oyuncular tarafından öngörülüyor.

Günümüzün ana iş cihazları dizüstüleri rafa kaldırmak için daha bir hayli beklememiz gerekebilir fakat özellikle artırılmış gerçekliğin verimliliği artırmaya başlaması yakın. HoloLens’in Uluslararası Uzay İstasyonu’nda kullanılmaya başlanması da, akımın kurumsal alanda neler yapacağının bir habercisi niteliğinde.

Artırılmış ve sanal gerçeklikte B2B satışları grafik motorları (Epic’in Unreal Engine’i gibi ileri, Amazon Lumberyard gibi giriş seviye), jest tanıma sistemleri (Leap Motion, Gestigon), animasyon ve 3B model dağıtım gibi çok çeşitli alanlardan gelecek.

Ücretli uygulamalar

Sanal ve artırılmış gerçeklik mobildeki gibi ücretsiz uygulamaların egemenliğini sürdürecek fakat ücretli uygulamaların rolü de büyük olacak. İleri seviye sanal gerçeklik oyunları, bugünün PC ve konsol oyunlarından daha fazla gelir üretmeyi başarabilir. Fakat bu oyunların sayısı, ücretsiz oyunlara kıyasla bir hayli az olacak.

Angry Birds 0,99 dolar fiyatıyla mobilin kralıyken, kimse Candy Crush Saga’nın uygulama içi satın alma modelinin bir gün en kârlı modele dönüşeceğini tahmin edemezdi. Sanal ve artırılmış gerçeklikten en büyük kazancı sağlayacak modeller, uzun vadede bugün masaya yatırdıklarımızdan farklı olabilirler.

Yorum Bırak