Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

GBA | 14 December 2018

Scroll to top

Top

Yorum Yok

PayPal'dan açılan boşluğu yerli ve yabancı girişimler dolduruyor

PayPal’dan açılan boşluğu yerli ve yabancı girişimler dolduruyor

Dünyanın en popüler ödeme sistemlerinden PayPal, bu ayın başında web sitesinden yaptığı yazılı bir açıklamayla Türkiye pazarından çekildiğini duyurmuştu. Yerli-yabancı girişimler ise ondan açılan boşluğu doldurmak için kolları sıvadılar ve geçtiğimiz haftalarda birkaç yeni ürün ülkemizde kullanıma sunuldu.

PayPal’ı ülkemizdeki faaliyetlerini durdurmaya zorlayan Türkiye’de ödeme faaliyetlerinde bulunmak için yaptıkları lisans başvurusunun BDDK (Bankacılık Düzenleme Ve Denetleme Kurulu) tarafından reddilmesi ve faaliyet durdurma talimatı vermesi.

27 Haziran 2014’te Resmî Gazete’de yayınlanan, ‘Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemlerinin Yönetimi ve Denetimine İlişkin Tebliğ’, ülkemizde faaliyet gösteren ödeme kuruluşlarının finansal verilerini tutan birincil ve ikincil sunucuları Türkiye’de tutmasını zorunlu kılıyordu.

BDDK, ödeme şirketlerinin verilerini Türkiye’de tutmasını isterken, muhasabe ve hukuki işlemlerin de yine ülkemizde yürütülmesini istiyor. Tanınan iki yıllık süreçte PayPal’ın yalnızca muhasebe alanında istenen atılımları gerçekleştirmesi lisans alması için yeterli olmadı. Öte yandan sunucuların, muhasebenin ve hukuki işlemlerin yerinde bulunması zorunluluğunun Avrupa Birliği’nde de uygulandığını belirtmekte fayda var.

PayPal ülkemizdeki faaliyetlerini durdurmak zorunda kalırken, Türkiye’ye dönmek için gerekli adımları atacağını da belirtti. Özverili bir şekilde sunucu taşıma işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve BDDK’ya başvurulması halinde, PayPal en az 1 yıl sonra lisansını alarak yeniden ülkemizde faaliyet göstermeye başlayabilir.

PayPal geride ne bıraktı?

9 Mart 2009 tarihinde Türkiye’deki banka hesaplarına para transferi yapma özelliğini devreye sunan PayPal’ın ülkemizdeki hikayesi böyle başlamış oldu. Servis o tarihten bu yana Türkiye’de giderek yaygınlaşırken, PayPal’ın People Economy 2014 raporunda Türkiye haftada 263 dakika ile internetten alışverişe en çok zaman ayıran ikinci ülke olarak gösterilmişti.

Aralık 2015’te Ipsos ile PayPal Türkiye’nin gerçekleştirdiği bir diğer araştırma ise Türkiye’nin en çok sınır ötesi alışveriş yapan ülkeler listesinde ilk 10’a girdiğine dikkat çekmişti. PayPal’ı ülkemizde kullanan iş yerlerinin yüzde 84’ünün dış pazarlara satış yaptığı belirtilirken, ödeme sistemi aracılığıyla ihracat yapan şirketlerin Türkiye’nin 77 kentine dağıldığı ve 100 farklı ülkeye satış gerçekleştirdiği de ortaya konuldu.

PayPal’ın Türkiye’de tam olarak kaç kullanıcı tarafından tercih edildiği bilnimezken, Webrazzi PayPal’dan “onbinlerce satıcı ve yüzbinlerce tüketici” gibi yuvarlak bir yanıt aldığını belirtiyor. Similartech verileri ise Türkiye IP’si ile PayPal ile ödeme kabul eden site sayısının 4193 olduğunu gösteriyor.

179 milyon aktif kullanıcıya ve 1,4 milyar işlem hacmine sahip olan PayPal için Türkiye’nin görece küçük bir pazar olduğunu söylemek mümkünken, sürekli artan internet ve mobil internet penetrasyonu göz önünde bulundurulduğunda ülkemizin göz ardı edilemeyecek bir potansiyel ortaya koyduğunu da belirtmek gerek.

Çıkışın ilk yankıları

PayPal’ın 31 Mayıs’ta Türkiye’deki faaliyetlerini durdurduğuna dair açıklama yapmasının ardından, sosyal medyada BKM’nin Troy ödeme sistemine ve Nakit Kart’ın kapanmasına kadar ilişkilendiren komplo teorileri dile getirildi.

PayPal’ın ülkeden çekilme kararının sebebini açıklamaması, sosyal medyada yayılan yanlış teorilerin birçok internet kullanıcısı tarafından doğru kabul edilmesi ve lisans talebinin reddedilmesinden BKM’yi sorumlu tutmasıyla sonuçlanan bir süreç başlattı.

BKM Genel Müdürü Soner Canko, özellikle sosyal medya üzerinden kendilerine yönelik harekete varan ithamlardan rahatsızlık duyduklarını söylerken, PayPal’ın Türkiye’den çıkışıyla ilgili görüşlerini ise şöyle anlattı: “Benim için sürpriz oldu, yorum yapmak için henüz erken. Bizim 26 senedir yaptığımız çalışmaların tamamı pazarı geliştirmeye dönük ve tüm oyuncularla birlikte çalışıyoruz. Bizim asli amacımız tüm oyuncularla bir ekosistemi yönetmek ve büyütmek. PayPal’ın Türkiye’den çıkma kararı üzücü ve şaşırtıcı oldu.”

Bilgi kirliliğinin üzerine BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben hangi kanunların yükümlülüklerini yerine getirmediği için PayPal’ın lisans başvurusunun reddedildiğini Anadolu Ajansı’na açıkladı. Kararın ardından PayPal’ın tepe yöneticileriyle toplantılar yaptıklarını belirten Akben, “Her şirket gibi ilgili firma da gerekli şartları sağlayıp tekrar başvuru yapması halinde faaliyet izni süreci yeniden başlatılabilecektir.” dedi.

Girişimciler fırsatı değerlendiriyor

Tekmono’nun ödeme ve hukuk alanında uzman isimsiz kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ödeme sektöründekiler en az 2 aydır PayPal’in faaliyetlerinin durdurulacağını biliyordu. Firmanın Türkiye’den çekilmesinin hemen ardından kullanıma sunulan yeni ürünler ve ülkemize odaklanan yabancı girişimler de bu iddiayı destekler nitelikte.

PayPal’ın gidişiyle Türkiye’deki ödeme sistemi boşluğunu doldurmaya soyunan girişimler arasından üçü dikkat çekiyor. Bunlardan yerli girişimler iyzico ve PayU iken, Silikon Vadisi’nin popüler girişimlerinden Stripe’ın CEO’su Patrick Collison Türkçe tweet’leriyle PayPal kullanan şirketlere alternatif olduklarını duyurdu.

İlk hamleyi 1 Haziran’da, PayPal’ın duyurusundan iki gün sonra ülkemizin güçlü girişimlerinden iyzico yaptı. Uluslararası çalışan girişimlerin PayPal’ın yokluğunda nasıl ödeme kabul edecekleri büyük bir soru işaretiyken, iyziCrossborder isimli ürünüyle yerli şirketlerin yurt dışından ödemeler kabul etmesini mümkün kılıyor. Dövizle ödeme sistemi olarak tanımlanan iyziCrossborder, iyzico müşterisi iş yerlerinin ilk etapta, ABD Doları, Euro, İngiliz Sterlini ve İran Riyali ile yapılacak ödeme işlemlerine destek veriyor. Çözümün Temmuz 2016 itibarıyla 190 farklı ülkenin para birimini kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. iyzico CEO’su Barbaros Özbuğutu, iyziCrossborder çalışmalarını hızlı biçimde sürdürürken, bir yandan da Türk şirketlerinin yurt dışına sattıkları ürünlerin teslimatını kolaylaştıracak bazı işbirliği projeleri duyurmaya hazırlandıklarını belirtiyor.

PayPal’ın kapanmasıyla Türkçe tweet’ler yazmaya başlayan Stripe CEO’su Patrick Collison, Stripe Atlas servisine Türkiye’deki girişimlerin yoğun ilgi göstermeye başladıklarını söyledi fakat herhangi bir başvuru sayısı açıklamadı. Stripe Atlas, ABD’deki şirket kurmak ve ödeme kabul etmek isteyen girişimlerin fiziksel olarak ABD’de bulunma zorunluluğunu ortadan kaldıran bir servis. Uzaktan şirket kurulmasını sağlayan Atlas ile banka hesabı oluşturulabiliyor ve dünyanın dört bir yanındaki müşterilerden ödeme alınabiliyor. Banka hesabı açma ve şirket kurma gibi tüm gereklilikleri 500 dolar karşılığında girişimler için halleden Stripe, ödeme başına ise komisyon alıyor. Servis yeni girişimleri davetiye ile kabul ederken, Collison Türkiye’den gelen davetiyelere öncelik tanınacağını ve taleplerinin çoğuna olumlu yanıt verileceğini açıkladı.

PayU ise ödeme altyapısını güncelleyerek nakit açılımına gitti. Ucuz Para Transferi (UPT) ve PayU işbirliği sonucunda ortaya çıkan NakitÖde isimli servis, müşterilerin çevrimiçi alışverişlerini nakit ödemelerle gerçekleştirmesini mümkün kılıyor. 2010 yılında Aktif Bank çatısı altında kurulan UPT, PTT ağı aracılığıyla yurt içi ve yurt dışı para transferini Türkiye genelinde daha geniş kitleler için erişilebilir kılıyor. NakitÖde, kart kullanmayan, kapıda ödeme yapmayan ve hatta herhangi bir banka müşterisi olmayan insanlara ulaşmayı amaçlamasıyla diğer ödeme sistemlerinden ayrışıyor.

Yorum Bırak