Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

GBA | 22 September 2018

Scroll to top

Top

Yorum Yok

Kişisel verilerin bilgi ekonomisindeki rolü ve değeri

Kişisel verilerin bilgi ekonomisindeki rolü ve değeri

Dünyanın en büyük şirketlerinden Comcast, 75 bin kullanıcısının kişisel bilgilerini üçüncü partilerle paylaştığı gerekçesiyle 33 milyon dolar ceza aldı. Üstelik, kullanıcılar bilgilerinin paylaşılmaması için ekstra ödemeye yapıyordu. Sonuç olarak firma, mağdur ettiği her bir kullanıcısına 100 dolar ceza ödemeye mahkum edildi.

Comcast olayını önemli kılan yalnızca dünyanın en büyük kablo şirketinin bir skandala imza atması değil, mağdur edilen abonelerin verilerinin korunması ve paylaşılmaması için özellikle ödeme yapmış olmaları. Dava sonucu da, illegal veri paylaşımı sonucunda ödenmesi gereken parayı mağdur başına hesaplaması açısından bir ilk olma özelliği taşıyor.

Bu örnek kişisel verinin değerine dair basit bir hatırlatıcı. Veri, günümüz dijital ekonomisinin en önemli stratejik varlığı haline geldi. Artık firmaların değerleri sahip oldukları kullanıcı tabanı ve onlardan topladıkları veriler ile ölçülüyor.

Bir kullanıcının değeri 15-40 dolar arası

Kişisel verilerin değeri, şirketlerin veri merkezli firmalardan onları ne kadar ödeyerek aldıklarıyla da ölçülüyor; Facebook’un Instagram ve WhatsApp satın almalarında olduğu gibi. Veri merkezli firmalar çoğu zaman satın alındıklarında kâr eden şirketler olmuyor ve değerleri sahip oldukları kullanıcı tabanı ve onlardan aldığı veriler ile ölçülüyor. Hiçbir şirket bir kullanıcıyı veya ilişkiyi satın alamaz. Bu nedenle kullanıcı tabanı hedefli satın almalar günümüz dijital ekonomisinde büyük rol oynuyor. Satın alınan taban ve verisi, gelecekte bu kullanıcı ile daha sıkı bağlar ve ilişkiler oluşturmak için kullanılıyor.

Bu veri değerleme metoduyla bakacak olursak, Facebook WhatsApp’in her bir kullanıcısı için şirkete 30 dolar ödedi ve 600 milyon kullanıcılı anlık iletişim uygulamasını 19 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın aldı. Facebook 2012 yılında Instagram satın almasını gerçekleştirdiğinde de kullanıcı başına 30 dolar hesabı yapmış ve 33 milyon kullanıcılı sosyal ağı kendisine bağlamıştı. Benzer bir değerleme de Microsoft tarafından Minecraft satın almasında kullanılmıştı.

Örneklerden yola çıkarak, günümüzde bir kullanıcının değerinin 15 ile 40 dolar arasında olduğunu söylemek mümkün. Fiyat farkının sebebi kullanıcıdan beklenen potansiyel. Potansiyel, kullanıcının firmaya sağlayacağı veriden başka bir şey değil. Çünkü büyük veri çağında, bir firmanın elinde ne kadar büyük ve farklı veri var ise o kadar fazla para kazanabilir ve kendi değerini de artırabilir.

Küresel veri pazarı 

İnternet üzerinden toplanan veriyi paraya dönüştürmek artık dijital ekonominin can damarı. Veri simsarları ve borsalarının artışıyla küresel veri pazarı kurulmuş durumda. Tüketici hakları merkezi Privacy Rights Clearinghouse (PRC) verilerine göre, şu an 270 küresel veri simsarı faaliyet gösteriyor. Bu profesyoneller, her türlü özel olmayan veriyi toplayarak satıyorlar. Verilerin fiyatları değişirken, değerleri genellikle 1 doların aşağısında oluyor.

PRC verilerine göre yaş, cinsiyet ve konum bilgileri yalnızca 0,0007 dolar değerinde. Diğer veriler ise önem durumlarına göre pahalılaşıyor. Ham verinin değeri kuruşlarla ölçülürken, zenginleştirilmiş verilerin değeri 200 liraya kadar ulaşabiliyor.

Simsarlar ayrıca veri listelerini de satıyor. Örneğin belli bir şehirde belli bir hastalıktan muzdarip olan kişilerin isimleriyle dolu bir liste için isim başına 30 dolar gibi bir ücret ödemeniz gerekiyor.

Devletler veri alışverişlerini sınırlandırmak için regülasyonlar getirme arifesinde. Şu an kişisel verileri gerçek anlamda koruyan tek ülke ise Almanya. ABD pazarın daha transparan işlemesi yönünde düzenlemeler yapmayı planlarken, Fransa’da veri güvenliği kurulu CNIL ise kullanıcıların servisleri kullanmak için kabul ettikleri kullanım sözleşmeleriyle firmalara kişisel verilerini teslim ettiklerini ve bu açıdan bakıldığında bu sözleşmelerin teknoloji firmalarına bir nevi yasa yapma lüksü sunduğunu belirtiyor. Kurum bu şartlarda herhangi bir yaptırım gerçekleştiremiyor.

Bilgi ekonomisinin stratejik varlığı

Veri günümüz bilgi ekonomisinde firmalar için satın alınabilir ve onları daha rekabetçi kılan stratejik bir varlığa dönüştü. Firmaların değerlemelerine de doğrudan etki yapan bu varlık, onu kullanmak isteyen firmalara iş yapma şekillerini iyileştirme şansı da tanıyor.

Son dönemde veri borsalarının sayısı hızla çoğalsa da, kişisel verinin değeri hâlâ kim tarafından, nasıl ve neden kullanıldığı ile paralel kalmaya devam ediyor.

Yorum Bırak