Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

GBA | 24 February 2018

Scroll to top

Top

2 Yorum

Kim bu melek yatırımcı ve bana neden yardım ediyor? - GBA

Kim bu melek yatırımcı ve bana neden yardım ediyor?

Yatırım ararken doğru hamleleri yapabilmek için birçok şeyi göz önünde bulundurmak gerekiyor. Gelgelelim bunlardan bir tanesi çoğu zaman girişimciler tarafından gözardı ediliyor; girişimin içerisinde bulunduğu aşama.

Yatırımcı deyip geçmemek, melek yatırımcı ve risk sermayedarı arasındaki farkı bilmek, yatırım arayışınızın başarıyla sonuçlanması için kritik önem taşıyor. Çoğu girişimci hem girişimin içerisinde bulunduğu aşamayı göz ardı ettiği hem de yatırımcıları tek tipleştirdiği için arayışı başarısızlık ile sonuçlanabiliyor.

Melek yatırımcılar, kendi kişisel bütçesini yatırım olarak kullanan ve daha ilk aşamalarındaki riskli girişimlere yatırım yapmaktan kaçınmayan yatırımcılardır. Melek yatırımcılar, karar süreçlerinde söz sahibi olmak ve girişimde aktif rol üstlenmek isterler. Risk sermayedarları ise risk sermayesi firmaları için çalışırlar ve yüksek riskli yatırımlardan kaçınırlar. Bu yatırımcılar, girişim kendini kanıtlamış bir iş modeline sahipken ve yatırımdan geri dönüş alma şansı yüksekken oyuna dahil olurlar.

Melek yatırımcı ve risk sermayedarı arasında ayrım yaptıktan sonra, ister istemez melek yatırımcının neden bunca riske girdiğini, amacının ne olduğunu düşünebilirsiniz. Bu sorunun cevabı birkaç cümlede özetlenebilecek gibi değil. New York merkezli girişimlere odaklanan melek yatırımcı ağı New York Angels’ın başkanı, tecrübeli melek yatırımcı Brian Cohen, bu soruyu cevaplamak için What Every Angel Investor Wants You to Know (Her Melek Yatırımcının Bilmenizi İstediği Şey) isimli şahane bir kitap yazmış.

Brian Cohen, ‘sırtını duvardan başkasına dayama’ öğretisiyle yaşayan girişimcilere melek yatırımcıyı tanımlıyor ve işe nasıl yaklaştıklarını ilk ağızdan açıklıyor:

Para kazanmasalar da fark yaratmayı seviyorlar

Melek yatırımcılar hakkındaki en ilginç gerçek, çoğu zaman yatırımları karşılığında para kazanmamaları. Melek yatırımcılar risk alma şansı, buna lüksü de diyebiliriz, olan iş insanlarıdır. Cohen, tanıdığı en zeki melek yatırımcıların bile, birkaç yıl sonra yatırımlarının karşısında çok ufak kalan bir geri dönüş aldıklarında kendilerini şanslı hissettiklerini söylüyor. Çoğu girişimin başarısız olduğu gibi acı bir gerçek var. Melek yatırımcılar, başarılı olacaklarına inandıklarıyla birlikte çalışmak isterler fakat bu istek her zaman gerçek olmaz.

Cohen, erken aşama yatırımlarının riskli olduğunu söyleyen ilk veya tek kişi değil. Aslanoba Capital’den Hasan Aslanoba da son dönemlerde erken aşama yatırımlar yapmamasının sebebini bu şekilde açıklıyor ve artık kendini kanıtlamış iş modelleri aradığını belirtiyor. Union Square Ventures’tan Fred Wilson ise erken aşama yatırımlarının yalnızca üçte birinin başarılı olduğunu, bunun da yatırımın beş katı veya daha fazlası olarak geri dönmesi anlamına geldiğini söylüyor. Geriye kalan üçte ikilik erken aşama yatırımlarında ise ya çok küçük geri dönüşler ya da girişimin başarısızlığa uğraması söz konusu.

Melek yatırımcılar için iyimser olduklarını ve çoğu zaman hayal kırıklığına uğradıklarını söylemek yanlış olmaz. Melek yatırımcı ne kadar tecrübesiz ise hayal kırıklığı şansı o kadar artıyor. Bir girişimci olarak melek yatırımcı ile konuştuğunuzda, risklerden açıkça bahsedin ve önünüzdeki engelleri anlamalarına yardımcı olun. Bu dürüstlük, iki tarafın da başlamaya niyetli olduğu profesyonel birlikteliğin geleceği için önemli bir rol oynuyor.

Peki neden tüm bu zorluklara, hayal kırıklıklarına ve para kayıplarına katlanıyorlar? Evet, yatırımlarının geri dönmesini tabii ki istiyorlar fakat bunun dışında başarmak istedikleri de var. Belki de finansal güçlerini, bir çeşit geri verme, el uzatma şansı olarak kullanıyorlar, geleceği şekillendirme fırsatını heyecan verici buluyorlar. Melek yatırımcılar ile çalıştığınızda, doğrudan finansal sonuçlar yerine başka bir şeyler arıyor olma ihtimalini de aklınızda bulundurun. Belki de Türkiye’den bir unicorn çıkarmak istiyorlar. Eğer siz de aynı amaçla hareket ediyorsanız ideal bir birlikteliğe adım atabilirsiniz. Bu noktada, girişimlerin kendilerine en uygun melek yatırımcıyı seçmelerinin neden önemli olduğu da bir kez daha kendini gösteriyor.

Melek yatırımcıya ne zaman gitmeli?

Dünyaca ünlü melek yatırımcı ve New York Angels’ın kurucusu David S. Rose, melek yatırımcıya erken veya geç gitmenin yatırım alma şansını düşürdüğünün altını çiziyor. Bu yıl Antalya’da gerçekleşen Startup Turkey 2015 etkinliğinde sahneye çıkan ve ”Önce başlayın, başlamadan benden para istemeyin.” diyen Rose’un doğru zamanlama çizelgesi şöyle:

  • 25.000 dolar: Girişimcinin kendi sermayesine sahip olmasını bekliyor.
  • 25.000 dolar-150.000 dolar: Girişimcinin çevresindekilere hisse vererek yatırım almasını istiyor.
  • 150.000 dolar-1.5 milyon dolar: İşte melek yatırımcı için ideal aralık. Çoğu zaman Türkiye’nin ilk melek yatırımcılık ağlarından GBA gibi ağlardaki birkaç yatırımcı ortak yatırım yapıyor ya da riski tek başına göğüsleyebilecek durumdaki tek bir melek yatırımcı tarafından yatırım sağlanıyor.
  • 1.5 milyon dolar-10 milyon dolar: Bu aralık risk sermayederları için erken aşama anlamına geliyor. Buradan başlayarak artık onların alanındasınız.

Bazı melek yatırımcılardan ne pahasına olursa olsun uzak durmalı

smaug

 

Ne yazık ki tüm melek yatırımcılar az önce bahsettiğimiz duygu ve dürtülerle hareket etmiyor. Bazılarının amacı sizden bir şeyler koparabilmek. Cohen, orta ve büyük ölçekli girişimlerden iş isteyen melek yatırımcıların yalnızca kendilerini düşündüklerini söylüyor ve girişimcileri uyarıyor: ”Sizi yatırımcılara götürmek için sizden ücret talep edecek broker’lar var. Bazı melekler, yatırımcılık pozisyonlarını sizden daha zeki olduklarını kanıtlamak için kullanmak isterler ve aldığınız her kararı eleştirirler. Bu tiplerden kaçının. Zaten iş kurmak yeterince zor…”

Anlatmayın, gösterin

Melek yatırımcılar, onlara gitmeden önce haklarında bazı araştırmalar yapmış olmanızı beklerler; genel olarak profesyonel geçmişlerini, neden yatırım yaptıklarını, ne aradıklarını, geçmiş yatırımlarını ve paranın dışında size katabileceklerini bilmelisiniz. Çoğu melek yatırımcının web sitesi ve bazılarının değerli içerikler üretip servis ettiği blog’ları var.

Peki, karşısına çıktığınız melek yatırımcı hakkında hiçbir şey bilmediğiniz ortaya çıkarsa (ki çıkacaktır), yatırımcıda nasıl bir izlenim uyandırıyorsunuz? Bunu hiç merak ettiniz mi? Cohen açık seçik bir şekilde anlatıyor:

”Eğer girişimci beni aramadan önce bu basit ödevi yerine getirmediyse, başarı ve müşteri arama konusunda da tembel olacağını varsayarım. Anlatmayın, gösterin; bu pazarlamada ve iletişimin çoğu formunda uygulanması gereken altın bir kural. Daha melek yatırımcıya gelmeden yapmanız gereken en basit araştırmaları yapmamışken, bana gelip pazarlama ve satış konusundaki yeteneklerinizi anlatmanız, sizin yapmaktan çok konuştuğunuzu gösterir.”

Kişisel bir iş

Risk sermayesi firmaları başka insanların paralarıyla doludur ve bunları yönetirler. Melek yatırımcıların yazdıkları çekler ise bizzat kendi banka hesaplarından tahsil edilir. Girişimciler ve onların girişimleri ile doğrudan bağlantı kurarlar. Melek yatırımcılara karşı dürüst ve kendiniz olmanız, onlara PR yapmanızdan daha doğru bir hamledir.

Melek yatırımcı ağları

Daha önce de söylediğimiz gibi, çoğu girişim başarısız olur ve yatırımlar geri dönmez. Melek yatırımcı ağları, meleklerin risklerini birbirleriyle paylaştıkları ve girişimlerin onları daha kolay bulmasını sağlayan organizasyonlardır. Bu organizasyonlar sayesinde, girişim bir değil birden fazla yatırımcıdan destek görebilir ve ağın sunduğu eğitim ve mentorluk hizmetlerinin yanı sıra, tecrübeli yatırımcılarının doğrudan ilgisi ile yoluna daha emin adımlarla devam edebilir.

Yorumlar

  1. Melek yatırımcılar ve melek yatırım ağları ülkemizde çok geç yapılandı bu yapılanma birçok girişimcinin de önünü kesti nihayetinde son yıllarda büyük bir çıkış sağlayarak melek yatırım konusunda iyi bir seviyeye geldik çok sayıda girişimcinin iş fikirleri hayata geçtri ve geçmeyede devam edecek bu tabikide ülkemizinde faydasına olacaktır.

Yorum Bırak