Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

GBA | 20 October 2017

Scroll to top

Top

Yorum Yok

Ölçeklenebilir bir girişim inşa etmek

Ölçeklenebilir bir girişim inşa etmek

Her girişim bir fikir ile başlar ve onu bir ürün takip eder. Daha ilk iki adımında girişimin kaderi üç aşağı beş yukarı tayin edilmiş olur çünkü çoğu girişimci fark etmeden girişiminin ölçeklenebilirlik potansiyeli çoktan belirlenmiştir.

Ölçeklenebilirlik. Girişimcilik ekosisteminin diline pelesenk olmuş kavramların başında geliyor ve sizin de en az bir kez duyduğunuza eminiz. “Yatırımcılar ölçeklenebilir girişimlere yatırım yapmak isterler” veya “başarılı bir girişim ölçeklenebilir olmalıdır” gibi söylemlere hepimiz aşinayız. Peki, ölçeklenebilirlik tam olarak nedir?

En basit anlatımla, ölçeklenebilirlik girişimin minimum artan maliyetle gelirlerini katlayarak arttırma kabiliyetidir ve büyüme yeteneğine işaret eder. Ölçeklenebilir girişimler, daha fazla kullanıcıya ulaşırken performans ve gelir kaybı yaşamazlar.

“Ölçeklenmeye hazır” ise kendini kanıtlamış bir ürün ile iş modeline sahip olan ve yeni pazarlara açılabilir girişimler için kullanılır. Yatırımcıların favori yatırım hedeflerinin başında gelirler.

Fikir, ürün ve iş modeli

Seri girişimcileri tecrübesizlerden daha başarılı kılan yegâne şey, en başta fikrin, onun gerçeğe dönüşmüş hali ürünün ve denklemi başarıya ulaştıracak iş modelinin ölçeklenebilir olması gerektiğini bilmeleridir.

Uber bu konuda eşsiz bir örnek teşkil ediyor. Girişimin fikri en basit haliyle insanları bir yerden bir diğerine taşımaktı ki taksiler 1636 yılından beri bunu yapıyordu. Uber’i başarıya ulaştıran fikri nasıl uygulamaya koyduğu oldu. Dünyada milyarlarca otomobil var ve daha önce yalnızca kişisel ulaşım ihtiyacı için kullanılabilen otomobiller, Uber sayesinde araç sahipleri için ek gelir elde etme aracına dönüştü.

Uber’in ürünü ve iş modeli kendini kanıtladığı için yatırımcıların gözdesine dönüşmesi şaşırtıcı değil. Üstelik yoğun lobi faaliyetleri ve aldığı yatırımlar sayesinde dünyanın her kıtasında faaliyet gösteriyor. Ölçeklenebilirliği ise burada yatıyor, yayılmak için ona ekstra maliyet getirecek iş gücüne ihtiyaç duymuyor. Günümüzde paylaşım ekonomisi girişimlerinin hızla artmasının arkasındaki sebep de bu; P2P anlayışını gerçek hayata getirdiği için, tüm etkileşim insanlar arasında gerçekleşirken, girişime düşen ise güvenlik ve istikrar gibi basit gereklilikleri sağlamak oluyor. Dolayısıyla yeni pazarlara açılmak veya daha fazla gelir elde etmek ile çalışanların maruz kaldığı iş yükü arasındaki doğru orantıyı ortadan kaldırıyor.

“Yazılım girişimleri günümüzün klasik
ölçeklenebilirlik senaryolarını oluşturuyor”

Yazılım girişimleri günümüzün klasik ölçeklenebilir senaryolarını oluşturuyor. Sonuçta yalnızca ürünün ilk kopyasını oluşturmak bir maliyet yaratıyorken, ardından sınırsız sayıda kopya neredeyse maliyetsiz şekilde kullanıcılara ulaştırılabiliyor. Madalyonun diğer yüzünde bulunan danışmanlık ve pazarlama gibi servisler ise ölçeklenebilir değiller çünkü vaat ettikleri hizmetleri sunabilmek için uzmanlara ihtiyaçları vardır ve daha fazla gelirin anahtarı iş gücünü artırmak olduğundan büyüme ekstra maliyete bağlıdır. Yatırımcıların hizmet girişimlerine soğuk yaklaşmalarını anlayabilirsiniz.

İnternet yeni ve inovatif iş modelleri yaratırken beraberinde bir yanlış anlaşılmayı da getirdi. Her web tabanlı girişim ölçeklenebilir değildir. Google ve Facebook gibi örnekler web tabanlı girişimlerin ne kadar büyüyebileceklerini gösterirken, kimi girişimler web’in küçük işletmeleri olarak kalabilirler. Bu küçük işletmelerden kimileri küçük pazarlarda faaliyet gösterebilir, girişimci firmasının ölçeklenmesini istemiyor olabilir veya ölçeklenmenin gerektirdiği yatırımı alamıyor olabilir. Neyse ki bu dünyanın sonu değil. Gelişmekte olan bir yatırımcı sınıfı, küçük web girişimlerine yatırım yapmayı hedefliyor.

Yol ayrımı

Girişimcilik ekosistemi geniş kitlelerce inanılan mitler ve yarını belirsiz balon kavramlar ile dolu. İşlevi ve ekosisteme sağlayabileceği katkı potansiyeli açısından ölçeklenebilirliğin bunlar tarafından kirletilmemesi kritik önem taşıyor.

Girişimcilik ile teknolojinin yakın ilişkisi, özellikle Y jenerasyonunun yeni bir girişimcilik kültürü benimsemesini sağladı. Bu kültür her ne kadar genç girişimci adaylarını fikirlerini hayata geçirmeleri için cesaretlendirse de, her girişimin ölçeklenebilir olması gerektiği yanılgısını aşılıyor. Medyanın Google, Facebook ve Uber’i “olunması gereken” şeklinde etiketlemesinin bu yanlış kanıda rolü büyük.

Şapkamızı önümüze alıp düşünelim; ölçeklenebilir girişimler anormal bir iş formunu temsil ediyor. Tüm girişimlerin sıfır gelirden, milyarlarca dolar kazanacak hale gelmesini beklemek, bu amaca ulaşmakta başarısız olan insanların girişimciliğe küsmelerine sebep olmaktan başka bir amaca hizmet etmiyor.

“Önemli olan girişimcinin hangi yola
gideceğini bilinçli bir şekilde seçmesi”

Konsept olarak küçük ölçekli bir web girişimine sahip olmanın yanlış bir yanı yok. Girişimcilik ekosisteminin önemli isimlerinden Steve Blank’e göre, önemli olan girişimcinin hangi yola gideceğini bilinçli bir şekilde seçmesi.

Ölçeklenebilir bir girişim inşa etmek istiyorsanız, dikkat etmeniz gereken sayısız detay ve uygulamanız gereken incelikli bir iş planınız olacak. Potansiyeli sınırlı bir girişim ise gününüzü kurtaracaktır, hatta belki finansal açıdan size bundan fazlasını da sunabilir. Fakat yatırımcıların girişiminiz ile ilgilenmeyeceği ve yatırım almanızın gerçekten zor olacağı gerçeğini kabullenmeniz gerekiyor.

Bunları duyduktan sonra bilinçli olarak en yükseği hedeflemeye devam ediyorsanız, o zaman ölçeklenebilir bir girişimin olmazsa olmazlarına kulak vermelisiniz.

Ölçeklenebilir girişimin yolu

Startup Professionals’ın kurucu CEO’su mentor Martin Zwilling, girişimini ölçeklenebilir ve yatırımcılar için cazip kılmak isteyen girişimcilere birkaç pragmatist ipucu veriyor:

Modeli doğrulamak için en yalın ürünü kullanın. Dünyanın en iyi ürününü geliştirseniz bile çalışan bir iş modeliniz olmadığı takdirde girişiminiz ölçeklendirilmeye hazır değildir. Ürünü tam fiyatı karşılığında satan alan müşteriler kazanarak iş modelinin doğruluğunu sınayın. Ölçeklenmek için yatırım arayışına çıkmadan önce, süreci taşıyacak bir iş modeline sahip olmanız kritik önem taşır.

Güçlü bir ekip kurun. Eğer zamanınızın çoğunu “girişiminiz üzerinde” çalışmak yerine girişiminizde çalışarak geçiriyorsanız, ölçeklenmeye hazır değilsiniz demektir. Siz olmadan da işinizin ölçeklenmesini yönetebilecek, her kararı sizin vermenize gerek duymayacak doğru insanlardan kurulu bir ekibe sahip olmalısınız.

Stratejik önemi olmayan işleri dışarıya yaptırın. Akıllı girişimciler çekirdek süreçlerini asla dış kaynak kullanımı ile sürdürmeye çalışmazken, her şeyi firma içinde çözmeleri gerekmediğinin de farkındadır. İhtiyaç duyduğunuz uzmanlıkları geliştirmek yavaş ve maliyetli bir süreç olduğundan, ölçeklenme için uzun vadede stratejik önem taşımayan işleri dışarıya yaptırmak gerekir.

“800 milyon kullanıcıya hizmet veren
WhatsApp 55 kişilik bir ekibe sahip”

Net mesaj verin. Doğrudan pazarlama genellikle ölçeklenebilir değildir, özellikle de düşük maliyetli yüksek sürümlü ürünlerde. Bugünlerde girişiminizi bilinir kılmak için ağır pazarlama yöntemini benimseyip, müşterilerinize mümkün olan tüm bilgi kanallarından ulaşmaya çalışmalısınız. Kulaktan kulağa pazarlama ölçeklenebilir değildir.

Otomasyona bağlayın. İş gücüne ve efora dayalı bir girişim ölçeklenebilir değildir. Üretim otomasyonlarına, kendini kanıtlamış işlem teknolojilerine ve asgari çalışan yaklaşımlarına göz atmak isteyebilirsiniz. Yeni çalışanları hazır eğitim videolarınızla eğitmek bile büyük avantaj sağlayacaktır.

Yatırımcıları cezbedin. Organik büyüyerek ölçeklenmeniz çok zor. Yatırım alıp pazarlamaya bütçe ayırmalısınız ve yatırım demek, yatırımcıları -azınlık hissedar dahi olsa- girişiminize ortak etmek anlamına gelir. Alacağınız doğru yatırımcıların uzmanlığı ve tecrübesi ölçeklenmede büyük rol oynar.

Ucu açık bir iş modeli kurgulayın. Girişiminizin sürekli büyüme potansiyeline sahip olması gerekiyor. Eğer sürdürülebilir bir büyüme görünmüyorsa, girişiminizin ölçeklenemez olarak etiketlenecektir. Tüm müşterilerin problemlerini bir kere de çözmeye çalışmayın. Bunun yerine sık aralıklı gelişmeler içeren bir strateji benimseyin.

Yorum Bırak